PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY

RYNEK FINANSOWY

Instrumenty pochodne

We wrześniu 2013 r. GPW rozpoczęła kalkulację i publikację indeksów WIG30 (cenowy) oraz WIG30TR (dochodowy, uwzględniający dochody z tytułu dywidend i praw poboru), w skład których wchodzą akcje 30 największych i najbardziej płynnych spółek z warszawskiej giełdy. Zgodnie z pierwotnymi planami, WIG30 miał domyślnie zastąpić indeks WIG20. We wrześniu 2014 r. Zarząd Giełdy zdecydował o skupieniu się na rozwoju instrumentów opartych o indeks WIG20. Tym samym, zostały wstrzymane prace nad wprowadzeniem instrumentów pochodnych na indeks WIG30.

Dnia 23 września 2013 r. GPW wprowadziła do obrotu kontrakty terminowe na indeks WIG20 z mnożnikiem 20 zł, w celu zastąpienia kontraktów z mnożnikiem 10 zł. Migracji na nowe kontrakty zakończyła się 20 czerwca 2014 r., kiedy zapadła ostatnia seria kontraktów z mnożnikiem 10 zł (FW20M14). III kwartał 2014 r. był zatem pierwszym kwartałem, kiedy w notowaniach znajdowały się wyłącznie kontrakty terminowe na WIG20 z mnożnikiem 20 zł. GPW oczekiwała, że w początkowym okresie po zakończeniu migracji wolumeny obrotów na kontraktach terminowych na WIG20 będą niższe. Po analizie dostępnych danych, przeprowadzeniu analiz wewnętrznych i konsultacji środowiskowych, w tym m. in. w ramach Komitetu ds. rynku instrumentów pochodnych GPW podjęła decyzję o kontynuowaniu notowania kontraktów na WIG20 z mnożnikiem 20 zł.

Zmiany w indeksach GPW

We wrześniu 2014 r. GPW ogłosiła, że indeks WIG20, będący indeksem cenowym skupiającym 20 najbardziej płynnych spółek na GPW, pozostanie głównym wskaźnikiem koniunktury giełdowej. Wraz z indeksem WIG20 została utrzymana publikacja indeksu mWIG40, a z początkiem 2015 r. została wznowiona publikacja indeksu sWIG80.

Jednocześnie GPW nadal będzie publikowała indeks WIG30. Natomiast od stycznia 2015 r. nie są publikowane indeksy pochodne do niego: WIG30short i WIG30lev oraz indeksy WIG50 i WIG250.

Decyzje te mają również wpływ na rynek instrumentów pochodnych. GPW będzie koncentrować się na rozwoju rynku instrumentów pochodnych i promowaniu instrumentów bazujących na indeksie WIG20. Do obrotu nie zostaną wprowadzone instrumenty pochodne na indeksy WIG30 i WIG50.

NewConnect

W 2014 r. miało miejsce 10 przeniesień spółek z rynku NewConnect na Główny Rynek GPW. NewConnect był w 2014 r. istotnym wartościowo źródłem nowych spółek na Głównym Rynku - wartość ofert nowych spółek na Głównym Rynku w 2014 r. wyniosła 1,3 mld zł, a wartość spółek transferowanych z NewConnect 2,6 mld zł. W 2013 r. na Główny Rynek przeniosło się z NewConnect 7 spółek o łącznej kapitalizacji 1,0 mld zł. Czynnikiem zwiększającym atrakcyjność Głównego Rynku w stosunku do NewConnect jest możliwość pozyskania OFE jako akcjonariuszy spółki.

Instrumenty dłużne - TBSP

W 2014 r. krajowy rynek obligacji pozostawał pod wpływem przepływów globalnego kapitału będącego wynikiem działań największych banków centralnych, których celem było ożywienie wzrostu gospodarczego oraz przeciwdziałanie skutkom deflacji. Działania te przekładały się na kształtowanie się stóp procentowych oraz cen obligacji na rynkach bazowych, co z kolei miało wpływ na poziom rentowności i cen na rynku krajowym. Na poziom rentowności polskich obligacji oraz ich cen istotnie wpływały również oczekiwania, a następnie decyzje RPP dotyczące stóp procentowych. W drugiej połowie roku Ministerstwo Finansów istotnie ograniczyło aktywność emisyjną na rynku pierwotnym, co negatywnie wpłynęło na wartość obrotów na rynku wtórnym.

W ramach rozwoju oferty produktowej w IV kwartale 2014 roku uczestnicy rynku TBSP uzyskali możliwość zawierania transakcji warunkowych tri-party repo. Głównym celem wdrożenia transakcji tri-party repo jest zapewnienie mechanizmów wspierających zawieranie długoterminowych transakcji repo. Wprowadzenie możliwości zawierania tych transakcji związane jest z prowadzeniem kompleksowego systemu zarządzania zabezpieczeniami dla transakcji repo przez KDPW, pełniącego rolę tzw. agenta tri-party.

Instrumenty dłużne - Catalyst

Zgodnie z postanowieniami art. 23 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych, 3 lutego 2014 r. otwarte fundusze emerytalne (OFE) przekazały do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) aktywa o wartości 153,2 mld zł. Z tej kwoty, 130,2 mld zł stanowiły skarbowe papiery wartościowe podlegające umorzeniu, co spowodowało spadek wartości emisji skarbowych na rynku Catalyst w lutym 2014 r. W następnych miesiącach następował stopniowy wzrost całkowitej wartości emisji skarbowych papierów wartościowych. W ujęciu rocznym, wartość emisji skarbowych papierów wartościowych notowanych na rynku Catalyst spadła z 560,2 mld zł na 31 grudnia 2013 r. do 480,5 na 31 grudnia 2014 r.

RYNEK TOWAROWY

Gaz ziemny

Wzrost wolumenu obrotu gazem ziemnym w 2014 r. jest spowodowany głównie realizacją obowiązku publicznej sprzedaży energii  (tzw. obliga gazowego)  przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG). Dodatkowo, w omawianym okresie na TGE został uruchomiony handel na nowopowstałym rynku – Rynku Dnia Bieżącego gazu oraz handel nowymi instrumentami na Rynku Dnia Następnego gazu i na Rynku Towarowym Terminowym. Nowe produkty wpłynęły na zwiększenie atrakcyjności rynków gazu, skutkując wzmożeniem obrotu.

Oferta TGE w obszarze gazu ziemnego odpowiada na zapotrzebowanie rynku wynikające z nowelizacji prawa energetycznego z dnia 26 lipca 2013 roku (weszła w życie 11 września 2013 r.), która nakłada obowiązek sprzedaży na giełdzie towarowej lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany określonej ilości gazu ziemnego wprowadzonej w danym roku do sieci przesyłowej. Obowiązek ten dotyczy przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się obrotem paliwami gazowymi i wynosi: 40% w 2014 r., 55% w 2015 i w kolejnych latach. 

KOSZTY OPERACYJNE

Koszty osobowe i inne koszty osobowe

Na poziom kosztów osobowych i innych kosztów osobowych w analizowanym okresie miały wpływ przede wszystkim:

• koszty jednorazowe:
  - odprawy reorganizacyjne związane ze zwalnianymi pracownikami w GPW (0,7 mln zł). W 2014 roku reorganizacja zatrudnienia objęła 10 pracowników,
  - zmiana Zarządu Giełdy i związany z nią zakaz konkurencji (0,7 mln zł) oraz ekwiwalenty urlopowe (0,5 mln zł),
  - zawiązanie dodatkowych rezerw na odprawy emerytalno-rentowe w GPW (0,3 mln zł),
  - koszty osobowe i inne koszty osobowe w BondSpot spadły o 0,5 mln zł w związku z rozwiązaną rezerwą na kwoty sporne z poprzednim Zarządem

• koszty związane z rozwojem Grupy Kapitałowej:
  - wzrost zatrudnienia w TGE o 15 osoby oraz w IRGiT o 6 osób w 2014 r. związany z dynamicznym rozwojem Spółek (wzrost o 1,6 mln zł),
  - wypłata premii uznaniowych w TGE i IRGiT za rok 2014 (0,9 mln zł),
  - wzrost kosztów osobowych i innych kosztów osobowych o 0,7 mln zł związanych z działalnością spółek Instytut Analiz i Ratingu oraz WSE Services.

Opłaty i podatki

Na wysokość kosztów opłat i podatków w 2014 r. miała wpływ dokonana w GPW korekta podatku VAT za lata poprzednie zmniejszająca koszty opłat i podatków o 1,3 mln zł.

Koszty usług obcych

Na wzrost kosztów usług obcych w 2014 r. wpływ miały następujące czynniki:

• wzrost kosztów promocji, edukacji i rozwoju rynku o 2,9 mln zł wynikający z wyższych o 1,6 mln zł kosztów promocji w TGE związanych z reklasyfikacją kosztów reklamy z pozostałych kosztów operacyjnych do kosztów usług obcych (1,1 mln zł) oraz kosztami organizacji konferencji APEX (0,5 mln zł), wyższych o 1,1 mln zł kosztów promocji w GPW związanych z organizacją obchodów 25-lecia wolności oraz wyższych o 0,1 mln zł kosztów promocji w BondSpot,
• wzrost kosztów doradztwa o 2,3 mln zł wynikający z wyższych o 1,6 mln zł kosztów doradztwa w GPW związanych z realizowanymi w 2014 r. przez GPW projektami (m.in. rozmowy o współpracy z giełdą w Wiedniu, inwestycja w platformę obrotu Aquis) oraz wyższych o 0,6 mln zł kosztów doradztwa w TGE związanych z wdrażanymi projektami rozwojowymi,
• wzrost kosztów utrzymania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych związanych m.in. z remontem i modernizacją pomieszczeń biurowych TGE (0,8 mln zł),
• wyższe o 0,3 mln zł koszty utrzymania rynku TBSP.

Jednocześnie, w 2014 r. niższe były koszty obsługi prawnej (o 0,6 mln zł) oraz koszty modyfikacji oprogramowania (o 0,5 mln zł).

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Wartości niematerialne

Zarząd GPW zdecydował o dokonaniu trwałego odpisu na utratę wartości firmy w wysokości 1,3 mln zł powstałej w wyniku nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa ELBIS Sp. z o.o. tzw. Platformy Obrotu Energią Elektryczną (poee) przez spółkę WSEInfoEngine S.A. Odpis na utratę wartości został wykazany w innych kosztach operacyjnych sprawozdania z całkowitych dochodów. Wartość aktywów i zobowiązań związanych z tą spółką została na 31 grudnia 2014 r. wykazana według wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży i wynosi ona 1,5 mln zł.

Odpis jest wynikiem ujemnych wyników finansowych w latach 2013-2014 i braku perspektyw na uzyskanie zysków uzasadniających wartość księgową udziałów w tej spółce. Zarząd GPW zamierza skoncentrować aktywa związane z rynkiem towarowym w ramach Grupy TGE i rozważa sprzedaż całości lub części akcji WSEInfoEngine do TGE. Sprzedaż akcji WSEIE spodziewana jest w I pół. 2015 r. GPW wierzy, że TGE będzie potrafiło wykorzystać lepiej potencjał  tej spółki koncentrujący się na towarowym rynku pozagiełdowym.

Aktywa przeznaczone do sprzedaży

Zarząd Giełdy rozważa sprzedaż spółki zależnej GPW – Instytutu Rynku Kapitałowego S.A. (IRK). Sprzedaż oczekiwana jest w I połowie 2015 r. Spółka IRK jako ośrodek wypracowujący środki pieniężne, została zaklasyfikowana na potrzeby Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego jako grupa aktywów i zobowiązań przeznaczonych do sprzedaży. Ustalono, że wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży wynosi 537 tys. zł i jest niższa niż wartość netto ww. aktywów i zobowiązań, w związku z czym rozpoznano trwałą utratę wartości w kwocie 366 tys. zł. Utrata wartości została ujęta w innych kosztach operacyjnych Grupy.

Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych

W III kwartale 2013 r. GPW zawarła z Aquis Exchange Limited z siedzibą w Wielkiej Brytanii umowę nabycia akcji zwykłych nowej emisji. W sierpniu 2013 r. GPW nabyła 153 609 akcji Aquis Exchange Ltd za kwotę 2,0 mln GBP. Nabycie kolejnych 230 416 akcji za kwotę 3,0 mln GBP nastąpiło w lutym 2014 r. po otrzymaniu przez Aquis Exchange zgody brytyjskiego Urzędu Nadzoru Usług Finansowych (ang. FCA) na prowadzenie działalności w formie wielostronnej platformy obrotu (ang. Multilateral Trading Facility, MTF) oraz po otrzymaniu przez GPW zgody FCA na zwiększenie zaangażowania w akcjonariacie Aquis Exchange. Łączna cena nabycia 384 025 akcji Aquis Exchange przez GPW wyniosła 5,0 mln GBP (25,3 mln zł).

Na dzień sporządzenia niniejszego Raportu GPW posiada 384 025 akcji Aquis Exchange, stanowiących 36,23% ogólnej liczby akcji oraz dających uprawnienia do wykonywania 30,00% praw majątkowych i praw głosu w Aquis. Udział spadł do planowanego poziomu po objęciu dodatkowych udziałów przez nowych i dotychczasowych udziałowców. Udziały w Aquis Exchange Limited, jako spółce stowarzyszonej Grupy Kapitałowej GPW, są wyceniane na 31 grudnia 2014 r. metodą praw własności.

Aquis rozpoczęła działalność operacyjną w dniu 26 listopada 2013 r. Obecnie ponosi straty. Model biznesowy Aquis opiera się na pobieraniu opłat abonamentowych za generowany obrót a nie opłat od wartości transakcji tak jak na innych platformach obrotu. Choć do sukcesu spółki i jej kierownictwa należy zaliczyć rozpoczęcie działalności operacyjnej, pozyskanie pierwszych członków i odnotowywanie szybkiego wzrostu obrotów, to jednak funkcjonowanie Aquis i powodzenie jej modelu biznesowego jest uwarunkowane przede wszystkim od 1) pozyskania, wg planów do połowy 2015 roku, dodatkowego finansowania pozwalającego na zachowanie wymogów kapitałowych, oraz 2) od pozyskania odpowiedniej liczby członków i opłat abonamentowych pozwalających spółce na uzyskanie dodatniego wyniku na działalności (break-even).

Udziały w jednostkach zależnych

W czerwcu 2014 r. GPW założyła spółkę zależną Instytut Analiz i Ratingu S.A. (IAiR). Celem IAiR jest wypełnienie luki w zakresie oferty ratingowej na rynku krajowym w zakresie małych i średnich przedsiębiorstw. Wyniki finansowe IAiR są konsolidowane metodą pełną od II połowy 2014 r.